رشد شخصی چیست – عوامل رشد فردی

رشد شخصی

رشد شخصی چیست

رشد شخصی از جمله مواردی است که همواره در ذهن همگان وجود دارد. هر بار که با فردی صحبت می‌کنم، خواه ناخواه گفتگو این موضوع کشیده می‌شود. اینکه چگونه رشد بهتری داشته باشیم و روی چه عواملی کار کنیم تا رشد شخصی بهتری را تجربه کنیم.

مسیر پر پیچ و خم زندگی همواره ما را در مسیر رشد قرار می‌دهد. هر روز که از زندگی ما می‌گذرد، خوب یا بد، کم یا زیاد، چیزهای جدیدی یاد می‌گیریم. افرادی را می‌بینیم که کارهایی انجام می‌دهند، از آنها یاد می‌گیریم، مشکلاتی را مشاهده می‌کنیم، راه‌هایی را ابداع می‌کنیم و …

پس ما همیشه در حال رشد هستیم، حتی اگر خودمان ندانیم. منتها علت اینکه برخی به دنبال یادگیری روشهای رشد شخصی هستند، برای این است که روند حرکت و رشد را تسریع کنند.

رشد شخصی مثل هر چیز دیگری اگر از روی آگاهی باشد سرعت و پیشرفت قابل ملاحظه‌ای پیدا خواهد کرد. پس اگر می‌خواهید فردی باشید که نکات بند بعدی در موردش صدق می‌کند، تا آخر مطلب همراه ما باشید.

اهمیت دادن به رشد شخصی چه تغییری ایجاد می‌کند

افرادی که برای ارتقاء سطح توانمندی‌هایشان اهمیت قائل هستند و در این زمینه تلاش می‌کنند، همواره افراد شاخصی به شمار می‌آیند. در واقع کسی که به توسعه دامنه توانمندی‌هایش توجه می‌کند، زندگی و اطراف خود را دچار تغییرات عمده‌ای خواهد کرد و این تغییرات باعث می‌شود که:

متمایز از دیگران باشیم

تمایز داشتن از دیگران خیلی زود در مورد افرادی که به رشدشان اهمیت می‌دهند، مشهود می‌شود. بدیهی است منظور من تمایز مثبت است. نیم نگاهی به افراد شاخص اطرافتان بیاندازید، بی‌شک یکی از دلایل شاخص بودنشان این است که روی خودشان کار کرده‌اند و سطح توانمندی‌هایشان را بهبود بخشیده‌اند و توسعه داده‌اند.

تقویت جایگاه شغلی و اجتماعی

درست است که شما روی رشد خودتان کار می‌کنید، ولی بروز و ظهورش تنها در حیطه مسائل فردی‌تان منحصر نخواهد شد. جایگاه اجتماعی‌تان از دیگران متمایز خواهد شد و به فردی موجه‌تر و دوست‌داشتنی‌تر تبدیل خواهید شد، از آن دسته افراد که هر جا حضور پیدا می‌کنند، دیگران دوست دارند همنشینشان باشند.

همینطور در مورد جایگاه شغلی‌تان. اگر به دنبال این هستید که جایگاه شغلی‌تان را به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش دهید، گام اولش این است که شخصیت رشدیافته‌ای داشته باشید. باید توانمندی‌های قابل ملاحظه و مزیت‌های نسبی چشم‌گیری داشته باشید. چطور این مزیت‌ها را می‌خواهید بدست آورید بدون اینکه شخصی توانمند و توسعه یافته باشید؟

حرکت آگاهانه در مسیر اهداف

اگر اهداف بلندی در سر دارید و می‌خواهید به آنها برسید قطعاً می‌دانید که لازم است در مسیری حرکت کنید تا به آن هدف برسید. و وقتی شخصیت رشد یافته‌ای داشته باشید بهتر می‌دانید در چه مسیری حرکت کنید، برای اهدافتان چگونه توانایی‌هایتان را بکار بگیرید و توانایی‌های لازم را چگونه سریع‌تر کسب کنید.

علاوه بر این، انتخاب هدف و مسیر بهتری نیز خواهید داشت.

رشد شخصی

عوامل رشد شخصی

عوامل زیادی در رشد شخصی افراد دخیل هستند و برای افراد مختلف بعضی از آنها کمرنگ‌تر و برخی دیگر پررنگ‌تر است. با وجود این، علاوه بر موارد شخصی، موارد مشترکی بین همه افراد است که با رعایت آنها همه می‌توانند در راه رشد شخصی قدم بردارند. در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.

شناخت شخصیتی

ابتدا باید بدانید چه کسی هستید و چه کسی می‌خواهید بشوید. یک شناخت نسبتاً دقیق از خودتان لازم دارید. هم تیپ شخصیتی، هم توانایی‌های بالعفل و ظرفیت‌های بالقوه، منابع در دسترستان، هدفی که در پیش دارید، برآوردی از وضعیت کنونی و آینده‌ای که برای خودتان متصور هستید و … . گاهی اوقات به نوشته‌های شخصی و دفترخاطراتم نگاه می‌کنم، می‌بینم بیشترین نوشته‌ایی که داشته‌ام توصیف خودم و وضعیتم بوده است.

آرمان داشتن

آرمان آن هدف بلندمدتی است که به لحاظ وسعت، و از اهداف بلند مدت وسیع‌تر و مفهومی‌تر است. آرمان داشتن دورنمای ما را روشن می‌کند و تطبیق آن با وضعیت موجود، مشخص می‌کند که روی چه پارامترهایی از خودتان باید بیشتر کار کنید و کدامیک مهم‌تر از دیگری است.

نگاه مداوم به آرمان‌ها موتور حرکتمان را همواره روشن نگه می‌دارد. ما نیاز به یک منبع انرژی داریم از جنس آینده، یعنی چیزی که به آن نگاه کنیم، آن را در ذهن خودمان بپرورانیم، شوق و اشتیاق آن را داشته باشیم تا در حرکت در مسیر رشدمان کند نشویم.

خاصیت دیگر آرمان داشتن این است که ما را در مقابل مقاومت‌ها، مخالفت‌ها و بی‌اعتنایی دیگران واکسینه می‌کند. هدفی بزرگ در سر داریم و تلاش می‌کنیم به آن برسیم، هر چند دیگران مانع ما شوند.

عمل کردن

در یک کلام رشد شخصی یعنی عمل کردن به آموخته‌ها. اگر مطالب بسیاری را یاد بگیرید، در کلاس‌های متعددی شرکت کنید، تحت تعلیم بهترین اساتید دنیا قرار بگیرید ولی به آنجه که می‌آموزید عمل نکنید، خودتان را گول زده‌اید، شما حرکت نمی‌کنید، درجا می‌زنید.

اگر اهل عمل کردن و امتحان و آزمایش باشید، حتی آموخته‌های زیادی نداشته باشید، می‌توانید امید زیادی داشته باشید که موفق خواهید شد.

تفکر

اگر اهل تفکر نباشید، نمی‌توانید نقشه خوبی طراحی کنید. اگر خودتان این نقشه را نتوانید طراحی کنید، دیگران برای شما طراحی خواهند کرد و شاید نقشه دیگران در رشد شما تأثیر چندانی نداشته باشد.

همچنین اگر به نقشه‌های مختلف، حتی آنهایی که دیگران برای شما طراحی می‌کنند به خوبی فکر کنید و زیر و بم آنها را درآورید، می‌توانید آنها را برای خودتان بومی کنید. مطابق تشخیصی که از خودتان دارید، آنها را اصلاح کنید و مسر را بهبود ببخشید.

باید اعتراف کنم که با حرکت بدون پشتوانه فکری رسیدن به یک آرمان تقریباً غیر ممکن است.

عزت نفس

عزت نفس داشتن به زبان ساده یعنی من هم مثل دیگران می‌توانم و اگر حتی الان توانایی‌اش را نداشته باشم، راهش را پیدا می‌کنم. داشتن عزت نفس جدای از اینکه به شخصیت ما قوام می‌دهد، به ما قدرت می‌دهد که در مقابل موانع کوتاه نیاییم و سرد نشویم.

در مورد عزت نفس و اعتماد به نفس توضیحات مفصلی در این مقاله آمده که پیشنهاد می‌کنم مطالعه کنید.

مهارت‌های فردی

هرچند بسیاری از افراد رشد شخصی را بهبود و افزایش مهارت‌های فردی می‌دانند ولی به عقیده من رشد فردی فراتر از صرفاً توسعه مهارت‌های فردی است. البته توسعه مهارت‌های فردی شاخص مهمی در میزان رشد یافتگی افراد است.

با این حال مهارت‌هایی هست که باید در آنها تبحر داشته باشید. مثل مدیریت زمان، مدیریت انرژی، مدیریت منابع، برنامه‌ریزی، تمرکز، مدیریت ذهن، روش‌های بهبود مطالعه، مهارت‌های ارتباطی نظیر ارتباط موثر، فن بیان، و … . ما در این سایت هدفمان رشد و بهبود عملکرد فردی است، لذا پیشنهاد می‌کنم مقالات لینک شده را مطالعه کنید،

برای آموختن مهارت‌های کلیدی بهبود فردی در دوره صوتی رایگان ثبت نام کنید، مطالب مهم و عالی، امتحانش هیچ هزینه‌ای در بر نخواهد داشت

ثبت نام در دوره رایگان

یک دوره رایگان برای آموزش بهبود عملکرد، مدیریت زمان، انرژی و ... برای شما آماده کرده‌ایم

Please wait...

Thank you for signing up!

یادگیری مداوم

همانطور که مهارت‌های خود را افزایش می‌دهید باید چیزهای مختلفی هم یاد بگیرید. مثل علوم و فنون مورد نیازتان. قید “مداوم” یعنی باید جزو برنامه‌های روتین شما یادگرفتن باشد. یاد گرفتن و در مرحله بعد عمل کردن.

پیشنهاد می‌کنم

همین الان اقدام کنید

یک لیست از چیزهایی که یادگیری آنها برایتان الزامی است و مهارت‌هایی که باید کسب کنید بنویسید.

انگیزش

انگیزه‌تان از رشد و توسعه توانایی‌هایتان چیست؟ تنها انگیزه ناب، دیدن خودتان از دید خودتان در همان فضای آرمانی است که پیش از این عرض کردم. اگر انگیزه‌تان وابسته به دیگران است، در آن تجدید نظر کنید. برای خودتان رشد کنید، نه اینکه بخواهید کاری کنید که حسادت دیگران را برانگیزید یا به فردی ثابت کنید که توانایی‌های خارف العاده‌ای دارید.

اگر می‌خواهید مهارت خاصی کسب کنید به خاطر اینکه به مقابله با کسی بپردازید، صادقانه باید بگویم: در عزت نفستان بیشتر کاوش کنید و در هدفتان تجدید نظر کنید.

انگیزه اگر معطوف به خودتان نباشد خیلی زود و راحت خشک می‌شود، ولی اگر خودتان را هدف قرار دهید، نتایج عالی در تیررس شما خواهد بود.

احساس نیاز به توسعه

اگر نیازی به رشد نمی‌بینید دلیلی ندارد که خودتان را به زحمت بیاندازید و تلاش‌هایی را انجام دهید در حالی که علت مشخصی برایتان ندارد. ولی اگر احساس نیاز به رشد و توسعه شخصی خود دارید، امیدوار باشید. اگر شعله احساس نیاز به توسعه همیشه برافروخته باشد بهتر می‌توانید با سختی‌ها کنار بیایید و مسیر حرکتتان را هموار کنید.

اگر بتوانید این احساس نیاز را در دیگران و در وهله اول، اطرافیانتان به وجود آورید، می‌بینید که دیگران را هم همراه‌تان در مسیر رشد خواهند شد و انگیزه‌تان چند برابر می‌شود.

استواری بر حرکت

تلاش کنید و نبُرید. این خلاصه‌ترین تعریفی است از نحوه برخورد با مشکلات، چون در مسیر پر پیچ و خم ایجاد تغییر و رشد و تعالی، ثابت قدم ماندن یک شرط مهم در موفقیت است. اگر ثابت قدم نباشید و در میانه راه از طی بقیه مسیر منصرف شوید، چیز زیادی بدست نخواهید آورد. نتیجه اش باقی ماندن ذهنیت منفی نسبت به رشدگرایی‌تان است و این کار را برای حرکت‌های آینده بسیار سخت می‌کند.

رشد شخصی

آیا تمایل دارید یک مقاله خوب در مورد تغییر در زندگی مطالعه کنید؟

موانع رشد شخصی

حالا که دانستیم چه چیزهایی کمک می‌کند تا رشد سریع‌تر و بهتری داشته باشیم، باید بدانیم که چه موانعی در این مسیر مقابل ما ایجاد خواهند شد. وقتی این موارد را بدانیم کمتر تحت تأثیر قرار می‌گیریم و پیش‌بینی راهکارهای مقابله با انها را خواهیم داشت.

تمایل به حفظ وضعیت کنونی

اولین مشکل و مانعی که سر راه ما قرار دارد این است که عموماً تمایل واقعی برای تغییر به وجود آوردن کم است. همه دوست دارند افراد خوب و رشدیافته‌ای باشند. فرهیختگی را تمام انسان‌ها دوست دارند، ولی کمتر کسی حاضر است واقعاً سختی‌ها را به جان بخرد و تلاش واقعی را صورت دهد.

اکثر افراد با امروز و فردا کردن و گیر افتادن در دام‌های ذهنی تغییر و تحول خود را آغاز نمی‌کنند. افراد دیگری هم هستند که اصلاً حال تغییر را ندارند. در مقابل هر پیشنهاد و دعوت به تغییر و اقدامی یک حسش نیست پاسخ می‌دهند. اگر از این دسته افراد هستید و یا از این افراد دور و برتان وجود دارد، پیشنهاد می‌کنم این کتاب را از دست ندهید.

رشد شخصی

اپلیکیشن این کتاب هم وجود دارد، اگر خواستید می‌توانید از آن استفاده کنید

سردرگمی

بعضی‌ها نمی‌دانند چه می‌خواهند. نمی‌دانند واقعاً چه کاری باید انجام دهند. چه هدفی دارند، از چه کسانی می‌توانند بهره بگیرند، چه آموزش‌هایی باید ببینند، کجا چه حرکتی را باید انجام دهند، سر دوراهی و چندراهی‌ها چه انتخاب‌هایی باید بکنند و در کل سردرگم‌اند.

سردرگمی مشکل حادی نیست، علت اصلی سردرگم بودن افراد هم این است که به تفکر (که در عوامل رشد بدان اشاره کردیم) نپرداخته‌اند. اگر درست فکر می‌کردند که چه می‌خواهند و … این سردرگمی خیلی راحت و زود حذف می‌شد.

مقطعی نگری

تفکر و عمل مقطعی هم یک مانع است و هم یک آسیب. بعضی‌ها برنامه‌ریزی‌شان به این صورت است که کارها را به بخش‌هایی تقسیم می‌کنند و بخش‌ها را با فاصله از یکدیگر عمل می‌کنند. یا این بخش‌ها را با یکدیگر جابجا می‌کنند و به حفظ روند پایبند نییستند.

شاخه به شاخه پریدن

وقتی چند برنامه همزمان با یکدیگر به پیش برده می‌شود این مشکل ایجاد می‌شود. همچنین وقتی یک برنامه را آغاز می‌کنیم، ولی در میانه راه، هدف دیگری را برمی‌گزینیم، و مسیر را هم عوض می‌کنیم.

اینطور در واقع به هیچ هدف مشخصی نمی‌رسیم. استواری بر حرکت و مسیر را پیش از این تعریف کردیم که این مانع را بتوانیم از پیش رو برداریم.

روزمرگی

روزمرگی دامی است که خیلی از ما در آن افتاده‌ایم. برخی با هوشمندی از آن خارج می‌شوند و برخی با اینکه مضرات آن را می‌دانند همچنان در دامش باقی می‌مانند. روزمرگی تعارض جدی با آرمان‌گرایی دارد. گفتیم که برای رشد باید آرمان داشت و این تعارض نتیجه‌اش می‌شود حرکت نکردن و یا انجام کارهای فقط ساده:

ساده گزینی

همه دوست دارند انرژی کمتری مصرف کنند، برای همین راه‌ها و کارهای ساده را انتخاب می‌کنند. غافل از اینکه فکر ساده، کار ساده را نتیجه می‌دهد و با کار ساده به نتایج ساده هم دست پیدا خواهید کرد. اگر به دنبال نتایج شگفت‌انگیز و درجه ۱ هستید، لازم است کمتر کارهای ساده را انجام دهید. شاید بتوانید کارهای ساده را به دیگران تفویض کنید و خودتان کارهای مشکل‌تر را بر عهده بگیرید.

دلسردی زودرس

دوست دارید نتایج عالی را ببینید؟ همه دوست دارند، ولی ابتدای کار کمتر از این دست نتایج را شاهد خواهید بود. در واقع روند حصول نتایج با زمان این طوری است:

رشد شخصی

ابتدا به نتایج زیادی دست پیدا نخواهید کرد، چون در ابتدای کار به برطرف کردن ضعف‌هایتان مشغول هیستید، ولی در ادامه روند رشد و دست‌یابی به نتایج تفاوت زیادی پیدا می‌کند. از جهات مختلف نتایج مثبت و عالی بدست خواهید آورد.

دلسرد شدن اجازه نمی‌دهد به این نتایج عالی برسید، قبل از اینکه جرقه‌هایشان را ببینید شما را از ادامه مسیر منصرف می‌کند. کسانی موفق‌ می‌شوند که مدام انگیزه خود را تقویت کنند و در این مسیر استوار بمانند.

رشد شخصی

چه زمانی می‌توانم برای رشد دادن شخصیت خود اقدام کنم؟

واقعیت این است که حرکت در مسیر رشد و تعالی زمان بردار نیست. یعنی اینطور نییست که بگوییم «۱۵ تا ۲۵ سال سن رشد انسان‌هاست» در هر سنی می‌توان اقدامات خوبی کرد. چون برخی از عوامل با قدرت فیزیکی و ذهنی افراد سر و کار دارند، طبیعی است که در یک سنینی بهتر می‌توان آن جهات را پوشش داد، دقت کنید نگفتم صرفا در یک سنین می‌توان اقدام کرد.

بدیهی است هرچه مشغولیات ذهنی کمتری داشته باشید بهتر می‌توانید فرآیند فکر کردن را بهبود ببخشید و یا هرچه مسئولیت‌های کمتری بر عهده‌تان باشد فراغ بال بیشتری برای یادگیری و آموزش‌های آزاد دارید.

ولی اینها دلیل نمی‌شود که خودمان را، با هر سنی، از مسیر رشد دور کنیم. مثلاً بسیاری از افراد بسیار موفق در دنیا بوده‌اتد که رشد شخصی و کاری‌شان را بعد از بازنشستگی تازه آغاز کرده‌اند. برخی دیگر در سنین میانسالی. در زندگی این افراد بگردید، می‌بینید که اراده مصمم آنها نگذاشت خسته و دلسرد و ناامید شوند.

یک دوره طلایی وجود دارد و آن هم نوجوانی و جوانی است، ولی نه به این معنا که در دوره‌های دیگر کاری نمی‌توان از پیش برد. کوشش و جدید هر مانعی را از سر راه برخواهد داشت.

جمع بندی

رشد شخصی قدم اولی است که هر فرد موفقی باید بردارد. این قدم خود دارای ریزه‌کاری‌ها و خُرده گام‌هایی است که باید آنها را با جان و دل بپذیریم. در این مسیر عواملی هست که باید آنها را در نظر گرفت و موانعی که باید تشخیص داد و از آنها گذشت. رشد شخصی محدود به سن خاصی نیست و هر کسی توان برداشت بهترین نتایج را دارد، اگر خود بخواهد.

 

به امید موفقیت روز افزون

سیدمحمد حسنی‌زاده

اگر می‌خواهید این مقاله را به صورت فایل PDF دریافت کنید یکی از گزینه‌های زیر را انتخاب نمایید:

(توجه: اگر در دوره رایگان ثبت نام کردید، با استفاده از گزینه دوم تنها فایل PDF مقاله را دریافت می‌کنید)


یک پیشنهاد

کتابها بهترین منابع برای یادگیری و آموزش افراد هستند، و کتابهایی که ساده نوشته شده باشند و مطالب کاربردی داشته باشند، بیشتر مورد نیاز و اقبال افراد هستند. کتاب حسش نیست را با همین دیدگاه نوشته‌ام؛ زبان ساده، متن روان و تمرینات عملی و البته در حجم کم.

رشد شخصی

پیشنهاد می‌کنم نسخه الکترونیکی این کتاب را از طریق لینک زیر تهیه نمایید:

kharid-el

(اطلاعات بیشتر در اینجا)

8 نظرا

  1. من به طور مستمر مقالات ارزشمندتون را پیگیری می کنم. بسیار کاربردی و جامع هستند .ممنون از مطالب مفیدتان.

  2. Ghaznavi گفت:

    مثل همیشه عالی وکاربردی بیان میکنید
    موفقیت و پیشرفت در هرسنی امکان پذیر است تنها بهونه میگیریم و یکی از اشتباهات ما اینه که از شاخه به شاخه دیگه میپریم و به حد کمال گرایی به تموم کارا برسیم و متاسفانه یکی از اشتباهات که خودم بعضا با اون سروکار دارم
    بسبار سپاس از مطالب اموزشی شما

  3. ابراهیم گفت:

    سلام استاد مقاله شما بسیار عالی بود

  4. محمدرضا گفت:

    بسیار عالی، مفید و ضروری بود
    متشکرم

  5. S.j.j گفت:

    ممنون بسیار مفید بود.

  6. فاطمه گفت:

    سلام وقتتون بخیر
    دانشجوی کارشناسی روانشناسی بالینی هستم و موضوع پایان نامه م اقدام برای رشد شخصی هست ، اگر منابعی در این زمینه بهم معرفی کنین ممنون میشم .
    البته که مقاله شما بسیار کاربردی بود برام
    متشکرم.

  7. مهم ترین عامل در پایداری رشد شخصی انجام مداوم تمرینات مربوط به این حوزه است.
    تنها در صورت تداوم در انجام تمرینات به صورت دائم رشد خواهیم کرد.
    در غیر اینصورت شرایط مثل گذشته خواهد شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *