کمال گرایی رنج دهنده یا سهل انگاری؟

کمال گرایی در کار را به سرانجام رساندن خوب است، ولی کدام سرانجام؟

در جلسات مشاوره‌ای که داشتم به موارد متعددی از افراد برخوردم که با وجود اینکه در انجام کارهایشان پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای داشتند، ولی از انجام بیشتر اموراتشان رضایت قلبی نداشتند و فعالیت‌هایشان را ناقص ارزیابی می‌کردند.

به عنوان مثال یکی از معلمان دلسوز و خوب، مشغول نوشتن کتابی بود که به سایر معلمان، برخی از اشتباهات در روش‌های تدریس را یادآوری می‌کرد و راه حل‌های مناسبی برای بهبود فرآیند کاری‌شان را آموزش می‌داد. یک موضوع تخصصی که هر کسی از ریزه‌کاری‌های آن سردرنمی‌آورد.

اما این فرد بسیار باانگیزه در نوشتن کتاب با مسائلی روبرو بود و درگیری‌های ذهنی‌ای داشت که روند نوشتن کتاب را قدری کُند و سخت کرده بود. بعدها از دیدن کتاب چاپ شده‌اش هم بسیار خوشحال شدم و هم از سویی تعجبم برانگیخته نشد، چون می‌دانستم توانایی و قدرت این کار را دارد و دانش لازم و کافی را هم برای ارائه دیدگاه‌هایش کسب کرده است، و انتظار من از این فرد فراتر از یک کتاب بوده و هست.

اما آن مانع ذهنی که برای این معلم و افراد زیادی وجود دارد چیست؟

تمایل به انجام کار، به بهترین نحو ممکن، با صرف بیشترین منابع. این عبارت دو بخش دارد، تمایل به انجام کار به بهترین نحو ممکن + به سرانجام رساندن کار، به گونه‌ای که منابع زیادی مصرف شود. این منابع می‌تواند زمان، انرژی، محتوای فراتر از نیاز و … باشد.

همه ما دوست داریم هر کاری را که انجام می‌دهیم، به بهترین نحو باشد و در کل «بهترین»ها را بسیار دوست داریم. دوست داریم بهترین وسایل را داشته باشیم، بهترین خانه، بهترین مدارج علمی، بهترین مدرک‌ها، بهترین شغل‌ها، و … و مصداقی هم که برای این بهترین‌ها داریم، عمدتاً بسیار سخت بدست می‌آید.

چرا باید کتابی بنویسید که بهترین کتاب قرن شناخته شود؟! مسلماً من هم دوست دارم چنین کتابی بنویسم، ولی نه به این قیمت که نوشتنش سه سال طول بکشد و در این مدت افراد زیادی از مطالب آن محروم شوند. صرف زمان زیاد برای نوشتن کتاب علاوه بر محروم کردن عده‌ای از بهره‌مندی از آن، هزینه‌های مالی را هم افزایش می‌دهد و ما را متحمل فشارهای روحی بسیاری می‌کند.

چاره چیست؟

چاره این است که در محاسبات و معادلاتمان این را هم اضافه کنیم که کسی که از خدمات و محصولات ما استفاده می‌کند، تا چه حد نیاز به یک خدمت کامل و بی‌نقص دارد؟ در بسیاری از موارد، نیاز افراد آنچنان عمیق نیست که ما تصور می‌کنیم.

اگر شما هم از کمال گرایی خود رنج می‌برید:

به این فکر کنید فعالیت‌هایتان را در حد مطلوبی خوب به سرانجام برسانید، و در حین و پس از انجام، یه رفع نواقص احتمالی بپردازید. روشی که من دارم هم همین است.

به این فکر نکنید که کارهایتان را سطح پایین و بی‌کیفیت انجام می‌دهید، معمولاً کیفیت ناکافی، تنها تصور ماست و آنکه نیاز به دسترنج ما دارد، انتظارش با دیدگاه کمال گرایانه ما فاصله دارد.

کمال گرایی

راه حل عملی:

نیم نگاهی به کارهایی که برای انجام دادنشان مته به خشخاش می‌گذارید بیاندازید و ببینید راه آسان‌تر انجام دادن آنها چیست. مثلاً اگر فردی مشکل پسند هستید، با خودتان عهد ببندید تا یک ماه هر چیزی که می‌خواهید خریداری کنید، بدون تحقیق اولیه و یا سین جیم کردن فروشنده باشد.

توجه مهم: اگر یک کمال گرا نیستید و همیشه کارهایتان را با بیشترین سرعت انجام می‌دهید و یا کارهایتان از کیفیت لازم برخوردار نیستند، این مقاله را نادیده بگیرید 🙂